تاریخچه مختصر زمان اثر استیون هاوکینگ، یکی از شناخته‌شده‌ترین کتاب‌های علمی برای آشنایی عمومی با کیهان‌شناسی و فیزیک مدرن است. هاوکینگ در این اثر تلاش می‌کند پرسش‌هایی را مطرح کند که از مرزهای دانش علمی فراتر می‌روند و ذهن انسان را درباره ماهیت جهان به چالش می‌کشند.

کتاب از مفاهیمی مانند زمان، فضا، نسبیت، جهان در حال انبساط، سیاه‌چاله‌ها، نظریه کوانتومی و منشأ جهان صحبت می‌کند. هاوکینگ توضیح می‌دهد که تصور سنتی ما از زمان و فضا چگونه با دستاوردهای فیزیک قرن بیستم تغییر کرده است.

یکی از جذابیت‌های کتاب، حرکت از پرسش‌های ساده به مسائل عمیق‌تر است: آیا جهان آغاز داشته است؟ اگر جهان آغاز شده، پیش از آن چه بوده؟ آیا قوانین فیزیک می‌توانند تصویری واحد از جهان ارائه دهند؟ و آیا انسان روزی می‌تواند نظریه‌ای جامع برای توضیح جهان پیدا کند؟

این کتاب برای کسانی نوشته شده که می‌خواهند بدون ورود به ریاضیات سنگین، با برخی از مهم‌ترین ایده‌های فیزیک، کیهان‌شناسی، سیاه‌چاله‌ها و پیدایش جهان آشنا شوند.

البته «تاریخچه مختصر زمان» کتاب درسی فیزیک نیست. ارزش آن بیشتر در این است که خواننده را با پرسش‌ها و ایده‌های بزرگ فیزیک مدرن روبه‌رو می‌کند و نشان می‌دهد علم چگونه برداشت ما از جهان را تغییر داده است.